Środa, 17 kwietnia 2024
Imieniny: Klara, Robert, Rudolf
pochmurno
7°C
Powróć do: Miasto i Gmina

Historia Miasta

Pińczów był prywatnym miastem szlacheckim lokowanym w 1428 r. Osada początkowo nosiła nazwę Piędziców, później w 1405 r. wzmiankowana była jako Pandziczow, a ok. 1470 r. – Pyandzyczow. Natomiast od XVI w. – Pińczów.                               

Początki Pińczowa sięgają XIII w,, gdzie na okazałym wzgórzu istniał gród obronny, zniszczony prawdopodobnie przez Tatarów w 1241 r. W I poł. XIV w. na jego miejscu wzniesiony został gotycki zamek przez biskupa krakowskiego, późniejszego kardynała – Zbigniewa Oleśnickiego. Według Długosza nie miał on równego sobie w całym Królestwie Polskim. 21 września 1428 r. król Władysław Jagiełło na zamku w Lublinie wydał przywilej, na mocy którego wieś Piędziców została przeniesiona na prawo magdeburskie i zamieniona na miasto. Oleśnicki ufundował kościół i klasztor, do którego sprowadził zakon paulinów. Następnie za sprawą Mikołaja Oleśnickiego, miasto stało się ośrodkiem reformacji. W latach 1550–1551 z miasta wypędzono paulinów, a kościół zmieniono na zbór kalwiński. W budynkach poklasztornych powstało gimnazjum pińczowskie, jak również funkcjonowała drukarnia Daniela z Łęczycy. Do miasta zjeżdżali przedstawiciele ruchu reformatorskiego, odbyło się ponad dwadzieścia synodów. To czasy, kiedy Pińczów zyskał miano – sarmackich Aten. To tutaj rozpoczęto prace nad przekładem Biblii na język polski, zwaną później od miejsca przekładu - Biblią pińczowską. W mieście przebywał również Jan Łaski, który po śmierci został pochowany w prezbiterium miejscowego kościoła. 

Fot-_Zamek_Oleśnickich;_Erik_Jönson_Dahlberg;_1657 Fot. Zamek Oleśnickich; Erik Jönson Dahlberg; 1657.

Pod koniec XVI w. dobra pińczowskie wraz z miastem nabył Piotr Myszkowski, biskup krakowski, który ponownie sprowadził paulinów.

Portret+biskupa+Piotra+Myszkowskiego_(3) 

Portret biskupa Piotra Myszkowskiego. Źródło: Muzeum Narodowe w Kielcach; MNKi/M/1601.

To dzięki wpływom potęgi magnackiej Myszkowscy pod koniec XVI w., Pińczów uzyskał adaptację do herbu i rodu Gonzagów książąt Mantui. Zygmunt Myszkowski ze swoich dóbr utworzył ordynację.

Portret+Zygmunta+margrabiego+Gonzaga-Myszkowskiego 

Portret Zygmunta margrabiego Gonzaga-Myszkowskiego. Źródło: Muzeum Narodowe w Kielcach; MNKi/M/1633

Z tego okresu pochodzi renesansowy Dom na Mirowie zw. Drukarnią Ariańską oraz kościół pw. Nawiedzenia NMP, do którego zostali sprowadzeni reformaci. W 1600r. na podmiejskim wzgórzu wzniesiono kaplicę Św. Anny, warsztatu Santi Gucci. Na przełomie XVI i XVII w powstała synagoga dla licznie napływających tu Żydów. Od I poł. XVIII w. dziedzicami Pińczowa zostają Wielopolscy. To za nich ok. 1780 r. zamek zaczął popadać w ruinę i z początkiem kolejnego wieku został rozebrany, a u podnóża góry zamkowej wybudowany został klasycystyczny pałac. Wiek XVIII uważany był za okres upadku miasta i zastoju gospodarczego. Po wojnach szwedzkich,   zniszczeniach wojennych, oddaleniu od traktów handlowych i od dróg żelaznych, świetność Pińczowa należała już do przeszłości. W okresie II Rzeczypospolitej narastające zadłużenie ordynacji zmusiło Wielopolskich do sprzedażą części dóbr ordynacji. Na pocz. XIX w. Pińczów był prywatną własnością Jana Olrycha Szanieckiego. To dzięki niemu miasto ponownie podniosło się z upadku. Działały tu liczne fabryki i wytwórnie. Podczas II wojny światowej Pińczów poniósł kolejne poważne zniszczenia. W 1945 r. na mocy dekretu o reformie rolnej, pozostałe przy ordynacji obszary użytków rolnych byłej ordynacji zostały rozparcelowane i przekazane na własność chłopom.

 Opracowała: Renata Urban (Muzeum Regionalne w Pińczowie)

 

DO GÓRY

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.

Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Twoja przeglądarka blokuje powiadomienia. Kliknij Bezpieczna (Secure) i kliknij Zezwalaj
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!